Zapraszamy do lektury nowego numeru „Kultury – Historii – Globalizacji” 34/2026

Numer 34/2026 czasopisma „Kultura – Historia – Globalizacja” powstał w wyjątkowych okolicznościach. Jego współredaktorzy — prof. Alla Kyrydon i prof. Serhiy Troyan — oraz kijowscy autorzy tekstów pracowali zimą 2026 roku w warunkach przerw w dostawach energii elektrycznej i cieplnej będących bezpośrednim skutkiem rosyjskiej agresji. Fakt, że ten numer w ogóle istnieje, jest świadectwem nie tylko ich determinacji i profesjonalizmu, ale także siły, jaką daje wspólnota akademicka w najtrudniejszych momentach.

Trzon numeru tworzą artykuły wpisane w cztery obszary badawcze. Pierwszy obejmuje stosunki ukraińsko-polskie w wymiarze humanitarnym i bezpieczeństwa. Alla Kyrydon i Serhiy Troyan dokumentują skalę polskiej pomocy humanitarnej dla Ukrainy po 24 lutego 2022 roku, zaś Alla Kyrydon, Daria Ratushnyak i Serhiy Troyan analizują współpracę wojskową, wywiadowczą i cybernetyczną w ramach strategicznego partnerstwa obu państw. W tym samym kręgu tematycznym mieści się tekst Natalii Nechаievej-Yuriichuk poświęcony wyborom prezydenckim i parlamentarnym w Ukrainie w 2019 roku. Autorka pokazuje, jak populizm i zagrożenia zewnętrzne kształtowały ówczesną kampanię wyborczą i stały się zapowiedzią późniejszych wyzwań dla ukraińskiej demokracji. Drugi obszar to zagadnienia teoretyczne. Artykuł o wzorcach asymetrii w stosunkach międzynarodowych proponuje spójne ramy analityczne ujmujące asymetrię nie jako prostą nierówność zasobów, lecz jako systemowy warunek kształtujący hierarchie i dynamikę zmiany w globalnym systemie. Trzeci obszar obejmuje politykę zagraniczną wielkich mocarstw. Nina Rzhevska bada wpływ tajwańskiej dominacji w produkcji półprzewodników na geopolityczny trójkąt Tajwan–ChRL–USA, zaś Svitlana Kosiak, Pavlo Troyan, Viktor Troyan i Serhiy Troyan przedstawiają ewolucję chińskiej polityki zagranicznej od 1991 do 2025 roku i jej dążenie do zbudowania postzachodniego, wielobiegunowego porządku świata. Czwarty obszar to studia nad propagandą i doktryną. Leonid Lenko i Oleg Sanzharevskyy analizują narracje legitymizacyjne reżimu Łukaszenki w Białorusi, a Dariia Chaban rekonstruuje turecką doktrynę Błękitnej Ojczyzny jako koncepcję kształtującą zachowanie Turcji na Morzu Czarnym, Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego.

Do publikacji w najnowszym numerze KHG polska redakcja zaprosiła ponadto dwie badaczki, których teksty wzbogacają jego humanistyczny wymiar. Olesia Herashchenko z Narodowego Uniwersytetu Akademia Kijowsko-Mohylańska podejmuje refleksję nad temporalnością nieukończonej wojny i rolą kultury wizualnej jako przestrzeni, w której różnorodne doświadczenia wojenne mogą współistnieć bez redukcji do jednej narracji. Z kolei Tetiana Vlasevych z Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki analizuje, jak wybór między pojęciami Europy Wschodniej, Środkowej i Środkowo-Wschodniej kształtuje postawy wobec regionu, od solidarności po podwójne standardy.

Wszystkim Autorom, Recenzentom i Współredaktorom składamy serdeczne podziękowania za trud badawczy, rzetelność i wytrwałość — szczególnie tym, którzy pisali i redagowali przy zgaszonych światłach.

Ten numer jest dowodem, że nauka trwa.

Piotr J. Fereński i Joanna Panciuchin